Wie slecht slaapt, gaat vaak al snel op zoek naar manieren om daar iets aan te doen. Dat is natuurlijk heel begrijpelijk. Je wilt gewoon weer kunnen slapen. Van cliënten met slaapproblemen hoor ik regelmatig dat ze steeds bezig zijn met de vraag wat ze kunnen doen om de nacht goed door te komen.
Ze houden bijvoorbeeld bij hoeveel uur ze hebben geslapen en rekenen uit hoeveel uur er nog over zijn voordat de wekker gaat. Ze bedenken hoe laat ze naar bed moeten om aan een bepaald aantal uren slaap te komen en passen hun avond daar vervolgens op aan. Lukt het niet om in slaap te vallen, dan staan ze misschien op om iets saais te doen, zetten een podcast of rustige muziek aan of proberen nog een keer een ontspanningsoefening.
En ook overdag kan slaap steeds meer aandacht gaan vragen. Ben ik nu moe? Hoe zal ik vanavond slapen? Heb ik vannacht eigenlijk wel genoeg geslapen? Als het slapen vervolgens opnieuw niet lukt, kan de druk om het deze keer goed te doen alleen maar groter worden.
Daar kan het ingewikkeld worden. Want slapen is nu juist iets wat je niet kunt afdwingen. Hoe meer je probeert te controleren of je alles wel goed doet om te kunnen slapen, hoe actiever je hoofd soms juist wordt en hoe meer je de slaap op afstand houdt.
Dat betekent niet dat dingen die je doet om beter te slapen niet kunnen helpen. Je slaapkamer donker maken, je telefoon (op tijd) wegleggen of je ademhaling volgen kunnen prima manieren zijn om wat rustiger te worden. Het verschil zit soms in de reden waarom je het doet.
Doe je iets omdat het prettig is en je helpt om wat te vertragen? Of doe je het omdat je denkt dat het móét werken, omdat het anders weer een slechte nacht wordt?
In haar boek Slapen is nietsdoen beschrijft Aline Kruit iets wat hier mooi bij aansluit. Slapen vraagt niet om steeds harder je best te doen. Het vraagt juist om ruimte te kunnen maken voor wat er op dat moment is. Ook als dat betekent dat je wakker ligt.
Dat klinkt misschien makkelijker dan het is. Zeker als je al langere tijd slecht slaapt en je lichaam en hoofd eigenlijk maar één ding willen: rust.
We zijn gewend om ongemak zo snel mogelijk op te willen lossen. Ook 's nachts. Nog een andere houding proberen. Toch maar even op de klok kijken. Een nieuwe oefening doen. Misschien helpt deze podcast beter. Misschien moet ik toch nog even…
Niet omdat we dat bewust verkeerd doen. Wakker liggen is gewoon niet wat je wilt wanneer je in bed ligt.
Toch kan er iets veranderen wanneer wakker zijn niet meteen een probleem is dat opgelost moet worden. Dat betekent niet dat je 's nachts niets meer mag doen om tot rust te komen. Het gaat er meer om dat niet alles hoeft te draaien om die ene vraag: hoe zorg ik ervoor dat ik nu slaap?
En misschien begint dat niet eens 's nachts.
De voorbereiding op de nacht begint namelijk al overdag. Hoe ziet je dag eruit? Is er ruimte voor ontspanning, beweging en buiten zijn? Maar ook: hoeveel ben je overdag eigenlijk bezig met de vraag hoe je vannacht zult slapen? En hoeveel invloed krijgt slaap daardoor op de keuzes die je overdag maakt?
Wanneer slaap steeds meer het middelpunt van je dag wordt, kan de druk ongemerkt toenemen. Je probeert zekerheid te krijgen over iets waar je uiteindelijk maar beperkt controle over hebt. En juist dat kan het moeilijker maken om los te laten.
Beter slapen begint daarom misschien niet met nóg een tip voor de nacht. Misschien begint het met een andere manier van kijken naar slaap.
Met de mogelijkheid om niet alles wat ongemakkelijk is meteen te hoeven veranderen. En met de vraag: hoe wil ik mijn dag leven, ook als ik niet precies weet hoe mijn nacht eruit zal zien?
Want soms begint beter slapen niet wanneer je naar bed gaat, maar al veel eerder.
N.a.v. Slapen is niets doen van Aline Kruit
Reactie plaatsen
Reacties